تا حالا شده همسرت قهر کند و تو ندونی که باید دنبالش بری، سکوت کنی یا خودت هم فاصله بگیری؟
- شاید یک جمله بگویی، جواب ندهد.
- سؤالی بپرسی، سکوت کند.
- پیام بدهی، سین کند و جوابی ندهد.
و تو بمانی با هزار سؤال:
- چی شد؟
- الان باید برم باهاش حرف بزنم؟
- اگه چیزی نگم، بدتر نمی‌شه؟
- اگه برم سمتش، فکر نمی‌کنه من مقصرم؟
قهر در رابطه فقط حرف نزدن نیست. گاهی پشت این سکوت، خشم، دلخوری، ترس از شنیده‌نشدن یا حتی تلاش برای تنبیه کردن طرف مقابل وجود دارد.
قهر کردن در رابطه یعنی چه؟
اول باید بین فاصله گرفتن سالم و قهر کردن تفاوت بگذاریم، گاهی یکی از زوجین آنقدر عصبانی یا ناراحت است که نیاز دارد کمی فاصله بگیرد تا آرام شود.
مثلاً می‌گوید:
الان خیلی عصبانی‌ام. نمی‌خوام حرفی بزنم که بعداً پشیمون بشم. نیم ساعت دیگه درباره‌اش صحبت می‌کنیم.
این رفتار لزوماً قهر نیست؛ بلکه می‌تواند یک مکث سالم باشد.
اما وقتی فرد عمداً سکوت می‌کند، جواب نمی‌دهد، طرف مقابل را نادیده می‌گیرد یا او را در بلاتکلیفی نگه می‌دارد تا تنبیهش کند، ما با الگویی مواجهیم که می‌تواند به رابطه آسیب بزند.
چرا همسرم قهر می‌کند؟
همه‌ی قهرها یک دلیل ندارند.
گاهی فرد در کودکی یاد گرفته که هنگام ناراحتی باید سکوت کند، چون گفت‌وگو برایش امن نبوده است.
گاهی بلد نیست احساسش را به زبان بیاورد و تنها راهی که برای نشان دادن ناراحتی بلد است، فاصله گرفتن است.
گاهی هم قهر تبدیل شده به یک ابزار کنترل یا تنبیه؛ یعنی فرد می‌داند سکوت کردن، همسرش را مضطرب می‌کند و از آن برای گرفتن امتیاز استفاده می‌کند.
از طرف دیگر، گاهی رفتارهای طرف مقابل هم چرخه را تقویت می‌کنند.
مثلاً:
یکی قهر می‌کند،
دیگری مدام دنبالش می‌رود،
فرد قهرکننده بیشتر عقب می‌کشد،
طرف مقابل مضطرب‌تر می‌شود و بیشتر پیگیری می‌کند.
بعد از مدتی، این الگو تبدیل به یک چرخه‌ی تکراری می‌شود.
بنابراین مسئله فقط این نیست که چه کسی قهر می‌کند، مسئله این است که بین ما چه چرخه‌ای شکل گرفته است؟
با همسری که قهر می‌کند چه کار کنیم؟
1. وارد بازی قهر نشوید.
اگر همسرتان قهر کرده، لازم نیست شما هم متقابلاً سکوت کنید تا “بفهمد چه حسی دارید”.
اما از طرف دیگر، لازم نیست ده بار پشت سرش بروید، توضیح بدهید، عذرخواهی کنید یا التماس کنید که صحبت کند.
نه تعقیب افراطی، نه قهر متقابل، آرام بمانید و یک بار واضح بگویید:
می‌فهمم که ناراحتی و ممکنه الان نیاز داشته باشی کمی تنها باشی. من آماده‌ام درباره‌اش صحبت کنیم، اما دوست دارم وقتی آروم‌تر شدیم با هم حرف بزنیم.
2. به فاصله، زمان مشخص بدهید.
یکی از مشکلات قهر این است که طرف مقابل نمی‌داند این سکوت قرار است نیم ساعت طول بکشد یا سه روز.
اگر همسرتان نیاز به فاصله دارد، بهتر است این فاصله زمان مشخصی داشته باشد.
مثلاً:
باشه، فعلاً بهت فضا می‌دم. امشب ساعت ۹ درباره‌اش صحبت کنیم.
این جمله دو پیام دارد:
احساس تو برای من مهم است.
و همزمان:
من قرار نیست در یک سکوت بی‌پایان بمانم.
3. وقتی برگشت، به جای سرزنش، درباره‌ی احساس و نیاز صحبت کنید.
وقتی دوباره فرصت گفت‌وگو ایجاد شد، به جای: “تو همیشه قهری!” ، “تو اصلاً بلد نیستی حرف بزنی!” ، “هر مشکلی پیش میاد بچه‌بازی درمیاری!”
از تجربه‌ی خودتان حرف بزنید:
وقتی چند ساعت با من حرف نمی‌زنی، من احساس می‌کنم از رابطه فاصله گرفتی و نمی‌دونم چطور باید بهت نزدیک بشم. دوست دارم وقتی ناراحتی، به جای سکوت طولانی، بهم بگی که چه چیزی ناراحتت کرده.
این نوع گفت‌وگو احتمال دفاعی شدن طرف مقابل را کمتر می‌کند.
4. مرز مشخص داشته باشید.
درک کردن قهر همسر به معنی پذیرفتن هر نوع رفتاری نیست.
اگر قهر تبدیل شده به تحقیر، تهدید، بی‌احترامی، محروم کردن عمدی از ارتباط یا تنبیه مداوم، لازم است مرز مشخصی تعیین کنید.
مثلاً:
می‌پذیرم که وقتی ناراحتی نیاز به فاصله داشته باشی، اما نادیده گرفتن و قطع ارتباط برای چند روز برای من قابل قبول نیست. من دوست دارم مشکل‌مون رو با گفت‌وگو حل کنیم.
سخن پایانی
مرز یعنی مشخص کردن اینکه چه رفتاری را می‌پذیرید و چه رفتاری را نمی‌پذیرید؛ نه اینکه طرف مقابل را مجبور کنید رفتار خاصی داشته باشد.
یادتون باشه گاهی ما آنقدر روی این سؤال تمرکز می‌کنیم که: چطور کاری کنم همسرم دیگر قهر نکند؟
که سؤال مهم‌تر را فراموش می‌کنیم:
ما چطور می‌توانیم یاد بگیریم وقتی ناراحتیم، بدون آسیب زدن به رابطه با هم ارتباط برقرار کنیم؟
هدف یک رابطه سالم این نیست که هیچ‌وقت قهر، ناراحتی یا اختلافی وجود نداشته باشد.
هدف این است که وقتی اختلاف ایجاد می‌شود، رابطه تبدیل به میدان جنگ نشود.
اگر قهر کردن همسرتان تبدیل به یک چرخه‌ی تکراری شده، شاید مسئله فقط «قهر کردن» نباشد؛ بلکه الگویی باشد که هر دوی شما، آگاهانه یا ناآگاهانه، در آن گرفتار شده‌اید.
و درست از همین‌جا، تغییر رابطه شروع می‌شود:
نه از پیدا کردن مقصر، بلکه از شناختن چرخه‌ای که بین شما شکل گرفته است.
